Thực Tập Sinh Chuyển Sang Tokutei Gino: Thủ Tục A–Z Và Cách Được Miễn Thi

Nếu bạn đang là thực tập sinh kỹ năng tại Nhật và sắp hết hạn hợp đồng, đây là thông tin quan trọng nhất bạn cần biết: bạn có thể chuyển thẳng sang tokutei gino mà không phải thi — và không phải về nước.

Rất nhiều bạn đã về Việt Nam rồi mới biết mình từng đủ điều kiện ở lại. Bài viết này giúp bạn không lặp lại sai lầm đó.

Ai được miễn thi?

Bạn được miễn cả kỳ thi tiếng Nhật lẫn kỳ thi tay nghề nếu đáp ứng đủ hai điều kiện:

Hoàn thành chương trình thực tập sinh số 2 (技能実習2号) — tức đã làm đủ khoảng 3 năm và có kết quả tốt.
Ngành thực tập trùng hoặc liên quan với ngành tokutei gino bạn muốn chuyển sang.

Đây là ưu đãi rất lớn. Người thi từ đầu phải mất 6–8 tháng học tiếng và ôn thi tay nghề; bạn thì bỏ qua toàn bộ.

Nếu ngành không trùng thì sao?

Bạn vẫn chuyển được, nhưng phải thi như người mới: một kỳ thi tiếng Nhật (N4 hoặc JFT-Basic) và một kỳ thi tay nghề của ngành mới.

Điểm lợi của bạn là đã sống ở Nhật vài năm nên tiếng Nhật thường đã đủ, chỉ cần tập trung ôn phần tay nghề.

Vì sao nên chuyển sang tokutei gino?

Điều bạn quan tâm	Thực tập sinh	Tokutei gino
Được đổi công ty	Gần như không	Được, trong cùng ngành
Mức lương	Thường sát lương tối thiểu vùng	Ngang nhân viên người Nhật cùng vị trí
Nghiệp đoàn thu phí	Có	Không còn ràng buộc nghiệp đoàn
Thời gian ở lại	Hết hạn là về	Thêm 5 năm, và vô hạn nếu lên số 2
Đưa vợ con sang	Không	Được, khi lên số 2

Khác biệt lớn nhất về mặt tâm lý: bạn không còn là “người đến học nghề” mà là người lao động có quyền lựa chọn.

Thủ tục chuyển đổi từng bước

Bước 1: Tìm công ty tiếp nhận (trước khi hết hạn 3–4 tháng)

Đây là việc cần làm sớm nhất. Bạn có thể ở lại chính công ty đang thực tập nếu họ có tư cách tiếp nhận tokutei, hoặc tìm công ty mới. Đừng đợi tới tháng cuối.

Bước 2: Ký hợp đồng lao động mới

Kiểm tra kỹ mức lương, giờ làm, nội dung công việc. Lương phải bằng hoặc cao hơn người Nhật cùng vị trí — nếu thấy thấp bất thường, hãy hỏi lại.

Bước 3: Công ty lập kế hoạch hỗ trợ (支援計画)

Luật bắt buộc bên tiếp nhận phải xây dựng kế hoạch hỗ trợ bạn: chỗ ở, thủ tục hành chính, học tiếng Nhật, tư vấn khi gặp khó khăn. Nhiều công ty ủy thác việc này cho tổ chức hỗ trợ đăng ký (登録支援機関).

Bước 4: Nộp hồ sơ xin đổi tư cách lưu trú

Hồ sơ nộp tại Cục Xuất nhập cảnh, gồm:

Đơn xin thay đổi tư cách lưu trú (在留資格変更許可申請書)
Hộ chiếu và thẻ cư trú
Giấy chứng nhận hoàn thành thực tập sinh số 2 — giấy tờ quan trọng nhất, hãy giữ cẩn thận
Hợp đồng lao động mới
Bản kế hoạch hỗ trợ
Giấy tờ chứng minh đã nộp thuế và bảo hiểm đầy đủ

Bước 5: Chờ kết quả

Thời gian xét duyệt thường khoảng 1–3 tháng. Trong lúc chờ, nếu thẻ cư trú cũ hết hạn, bạn vẫn được ở lại hợp pháp theo diện gia hạn đặc biệt — nhưng phải nộp hồ sơ trước khi thẻ hết hạn.

Bốn lỗi khiến hồ sơ bị từ chối

Nợ thuế cư trú hoặc bảo hiểm. Đây là lý do trượt phổ biến nhất. Hãy kiểm tra và đóng hết trước khi nộp hồ sơ.
Nộp hồ sơ quá sát ngày hết hạn. Nộp muộn khiến bạn rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp.
Làm thêm quá giờ quy định trong thời gian thực tập sinh — bị coi là vi phạm tư cách lưu trú.
Mất giấy chứng nhận hoàn thành thực tập. Nếu lỡ mất, hãy liên hệ nghiệp đoàn cũ xin cấp lại ngay.

Chế độ 育成就労 sắp thay thế thực tập sinh

Chương trình thực tập sinh kỹ năng hiện hành đang được thay bằng chế độ mới tên là 育成就労 (Ikusei Shuurou — “lao động đào tạo”), dự kiến chuyển đổi hoàn tất vào năm 2027.

Điểm khác biệt cốt lõi: chế độ mới được thiết kế để dẫn thẳng lên tokutei gino, thay vì coi việc ở lại là ngoại lệ. Người lao động cũng được nới lỏng quyền chuyển việc.

Nếu bạn đang là thực tập sinh trong giai đoạn giao thời này, hãy theo dõi sát thông báo từ nghiệp đoàn và Cục Xuất nhập cảnh.

Câu hỏi thường gặp

Đã về Việt Nam rồi có quay lại theo diện tokutei được không?

Được. Việc miễn thi vẫn có hiệu lực miễn là bạn còn giữ giấy chứng nhận hoàn thành thực tập sinh số 2. Bạn tìm đơn tuyển từ Việt Nam rồi làm hồ sơ xin visa mới.

Bỏ trốn giữa chừng có chuyển được không?

Không. Bỏ trốn là vi phạm nghiêm trọng tư cách lưu trú, hồ sơ sẽ bị từ chối và bạn có nguy cơ bị cấm nhập cảnh nhiều năm.

Đang thực tập sinh số 3 (技能実習3号) thì sao?

Vẫn chuyển được và vẫn được miễn thi, vì bạn đã hoàn thành số 2 trước đó.

Chuyển sang tokutei có phải về nước làm thủ tục không?

Không. Bạn làm thủ tục ngay tại Nhật, không cần bay về Việt Nam.

Thời gian thực tập sinh có được tính vào 5 năm tokutei không?

Không. Đồng hồ 5 năm của tokutei gino số 1 tính lại từ đầu. Đây là điểm có lợi cho bạn.

Kết luận

Nếu bạn là thực tập sinh sắp hết hạn, việc cần làm ngay là: kiểm tra giấy chứng nhận hoàn thành, đóng hết thuế và bảo hiểm, rồi tìm công ty tiếp nhận trước ít nhất 3 tháng. Ba việc đó quyết định bạn ở lại Nhật thêm 5 năm hay phải về.

Và nếu ngành bạn muốn chuyển sang không trùng ngành thực tập, hãy luyện đề thi tay nghề ngay từ bây giờ để kịp tiến độ.

Đọc thêm:

Bài viết do TokuteiGo biên soạn, cập nhật tháng 7/2026. Thủ tục có thể thay đổi theo lộ trình chuyển sang chế độ 育成就労 — vui lòng đối chiếu với Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản.